01.

Ngày thứ bảy sau khi cha bỏ mạng trên sa trường. Mẹ bán tất cả mọi thứ có giá trị trong nhà. Bà đem số vàng thỏi đổi được chia làm hai phần, giữ lại một phần, phần còn lại đưa cho cô cô Bùi Tú Tú. 

“Ngôi nhà này ta đã chuyển sang tên muội, đây là khế ước nhà đất. Sau này nếu gặp được người đàn ông nào có phẩm hạnh tốt như Đại ca muội, thì hãy tìm một chỗ dựa mà gả đi.” 

Năm nay cô cô hai mươi hai tuổi, dáng người thon thả, xinh đẹp như hoa. Ta là một tay cô chăm bẵm nuôi lớn. Nghe những lời dặn dò của mẹ, cô kìm nén giọt nước mắt, nói một câu: 

“Ta ở đây đợi mọi người trở về.” 

Mẹ lau nước mắt, không nói gì thêm, quay người ôm lấy ta rồi triệu hồi hệ thống mà bà gọi tên. Cho đến lúc đó ta mới biết, bà là người xuyên không đến đây. Chỉ cần có đủ tích điểm là có thể trao đổi với hệ thống để có được cơ hội xuyên qua không gian và thời gian. Mẹ nói, bà muốn quay về để thay đổi kết cục tử trận của cha. Nhưng không ai trong chúng ta ngờ được rằng, vào thời khắc quan trọng như thế này, mẹ vốn luôn khôn ngoan lại phạm phải một sai lầm ngớ ngẩn. 

Bà chọn sai năm. Bà xuyên không về sớm tận mười bảy năm. Năm đó, tổ phụ của ta vì áp tải lương thảo bất lợi, khiến cả gia tộc bị liên lụy, bị tịch thu tài sản rồi lưu đày. Khi ấy cha ta mới tám tuổi, gặp phải biến cố lớn, già trẻ trong tộc người thì chết kẻ thì tàn tật, lúc đến được Lĩnh Nam, chỉ còn lại mình cha sống sót. Do nhiều năm ăn không đủ no, cha ta trông chỉ cao xấp xỉ bằng ta. Xương gò má nhô cao, trên gương mặt vàng vọt, gầy gò bộc lộ rõ sự kinh ngạc. Ông chỉ vào chính mình, rồi lại chỉ vào ta. 

“Ý ngươi là, năm nay ta tám tuổi, nhưng lại có một đứa con gái năm tuổi à?” 

Từ trong bụi cỏ lau vang lên tiếng vỗ đùi than vãn của mẹ: 

“Trời sập! Xuyên sai năm rồi!”

Nhưng trời của cha ta thì lại sáng. Tuổi cha còn quá nhỏ, không thể ra biên cương khai hoang, cũng không thể lao dịch đào mỏ. Đáng lẽ ra phải bị vứt bỏ ở vùng hoang dã cho tự sinh tự diệt. Chính mẹ đã dùng một chiếc trâm cài tóc bằng ngọc cùng toàn bộ số bạc trên người để chuộc ông ra. Cho ông cơm ăn, cho ông áo mặc. Cha cảm kích ơn cứu mạng của mẹ. Thế là vào một buổi sáng bình thường như bao ngày khác, ông quỳ sụp xuống đất, dập đầu ba cái thật kêu trước mặt mẹ. 

“Ơn cứu mạng của dì, ta không có gì báo đáp. Từ hôm nay trở đi, Bùi Túc ta xin nhận người làm mẹ nuôi, nguyện nhảy vào nước sôi lửa bỏng, đến chết mới thôi.” 

Lúc ấy mẹ ta đang húp cháo. Nghe thấy lời này, bà không nhịn được mà phun đầy mặt ta. Ta “oà” một tiếng khóc rống lên.

02.

Mẹ cũng tức đến đỏ cả mắt. Bà soi gương nhìn trái nhìn phải, nhìn lên nhìn xuống, nhìn xong lại càng tức giận hơn nữa. Năm nay bà mới hai mươi ba tuổi. Vậy mà đã góa chồng, lại còn đèo bòng theo một đứa con, ngày tháng vốn đã chẳng dễ dàng gì. Bây giờ lại đèo bòng thêm một miệng ăn nữa. Cả người bà trông càng thêm phần tần tảo, lao lực. May mà bà giỏi nghề nuôi tằm dệt lụa, dựa vào việc bán tơ mà sống, cả nhà miễn cưỡng không bị chết đói. 

Nhưng rốt cuộc thì sức lao động của một mình bà cũng có hạn. Dù có tiết kiệm đến đâu, dưới đủ thứ thuế má hà khắc, bà cũng bắt đầu cảm thấy lực bất tòng tâm. Thùng gạo trong nhà đã cạn đáy. Ta thấy mẹ đứng một mình bên bếp lẩm bẩm làu bàu. Bà mắng hệ thống tuyệt tình. Bà mắng thế đạo gian truân. Mắng đến cuối cùng, giọng bà nghẹn ngào hẳn đi. Ta biết, bà đang nhớ cha rồi. 

Hồi cha còn sống, ông nâng niu mẹ như báu vật trong lòng bàn tay. Chum nước trong nhà luôn đầy ắp, mặt đất cũng luôn được quét dọn sạch sẽ, tinh tươm. Ngay cả đứa con hoang không biết từ đâu chui ra là ta, cũng được ông xem như con gái ruột mà cưng chiều suốt năm năm trời. Tất cả những điều ấy thật ngắn ngủi, tựa như một giấc mơ.

Mà chính vào lúc này, Bùi Túc lao vào nhà bếp nhanh như một cơn gió. Hắn sở hữu đôi lông mày và ánh mắt giống hệt cha ta, hai tay ôm một con gà rừng vừa bắt được ở sau núi. 

“Mẹ mau xem này, chúng ta có cái ăn rồi.” 

Hắn giơ con gà rừng đang giãy giụa rụng cả lông ra như đang dâng báu vật, mặt mày rạng rỡ niềm vui và sự phấn khích. Khóe miệng mẹ giật giật, lặng lẽ đỡ lấy con gà rừng, gượng gạo khen một câu: 

“Con ta quả nhiên giỏi giang!” 

Nhưng ta lại nhận ra, đó là con gà mà thím Ngô nhà bên nuôi để đẻ trứng, dành tẩm bổ cho con dâu đang ở cữ. Thế nhưng mẹ lại không nói gì.

Đến tối, ta thấy bà ngồi ngoài sân thở ngắn than dài. Ta hỏi mẹ làm sao vậy. Bà xoa đầu ta, một lúc lâu sau, bà móc từ trong lớp áo lót ra một bọc vải. Bọc vải đó ta từng thấy trên bàn trang điểm của mẹ. Bà quý nó như mạng sống, chưa từng cho ai chạm vào, ngay cả cha cũng không được. Nhưng hôm nay, bà lại làm một việc khác thường, nhét bọc vải đó vào lòng ta. 

“Xuân Hoa, hứa với mẹ, tuyệt đối đừng mở nó ra, trừ khi có một ngày…” 

Những lời còn lại bà không nói ra hết. Tuy ta không hiểu tại sao, nhưng vẫn cẩn thận nhét bọc vải vào trong ngực áo.

03.

Sáng sớm hôm sau. Không biết mẹ kiếm đâu ra một tấm vải đỏ, đem treo ngay ngoài cửa. Bà nhét vào tay ta và Bùi Túc mỗi người một viên kẹo mạch nha rồi đuổi chúng ta ra ngoài sân chơi. Bùi Túc nhất quyết không đi. Hắn sa sầm mặt, chắn ngay trước cửa, bướng bỉnh nghẹo cổ không nói một lời. Mẹ thở dài, đẩy hắn một cái. Bùi Túc lảo đảo ngã ngồi bệt xuống đất. Ta thích chí ôm bụng cười ngặt nghẽo. Nào ngờ Bùi Túc nghe thấy tiếng cười của ta thì vành mắt đỏ hoe. Hắn gào lên với ta.

“Cười cười cười, mẹ ngươi sắp đi bán mình rồi kìa, mà ngươi vẫn còn cười được.” 

Nụ cười trên mặt ta lập tức tắt ngấm. Hai từ bán mình này, ta từng nghe cô cô nhắc đến. Cô nói vào thời điểm khó khăn nhất của bà nội, bà từng treo vải đỏ để tiếp khách, chỉ vì muốn nuôi lớn cô và người cha Bùi Túc của ta. Lúc đó ta còn nhỏ hơn bây giờ, không biết tiếp khách nghĩa là gì, chỉ nghe như nghe kể chuyện, thậm chí còn quấn lấy cô đòi cô kể chi tiết. Cô cô nhìn ta đăm đăm một lúc lâu, cuối cùng chỉ nói một câu: 

“Sau này con sẽ hiểu.” 

Lúc đó ta không biết câu nói ấy của cô có ý nghĩa gì, và cũng sớm quẳng nó ra sau đầu. Nhưng hôm nay, không hiểu sao, nhìn khuôn mặt dữ tợn của Bùi Túc, trong đầu ta bỗng nhiên như có một luồng sáng trắng nổ tung. Gần như là theo bản năng, ta thốt lên: 

“Mẹ ơi, chúng ta còn có thể về nhà nữa không?” 

Cái nhà này, tất nhiên là để chỉ ngôi nhà của mười bảy năm sau. Nhưng mẹ chỉ nhìn ta. Trong đôi mắt ấy chứa đựng những điều mà đứa trẻ như ta không thể hiểu nổi. Bà lắc đầu thật nhẹ, thật khẽ. Nhưng ta biết, đó chính là câu trả lời.