1.

Lần đầu tiên tôi gặp Chu Mục Dã là ở hành lang khoa cấp cứu.

Đêm đó tôi trực ca đêm, vừa tiễn một ca ngộ độc rượu đi xong, đang dựa ở quầy điều dưỡng viết bệnh án. Đầu hành lang bỗng náo loạn, tiếng cáng lăn rầm rập, tiếng người nhà khóc, tiếng chân chạy của điều dưỡng, tất cả hòa lẫn vào nhau, hỗn loạn.

“Nhường đường! Xin nhường đường!”

Tôi ngẩng đầu lên, nhìn thấy anh.

Mặc quân phục rằn ri, người đầy máu, chạy sát bên chiếc cáng. Một tay anh ấn chặt lên ngực người bị thương, máu từ kẽ ngón tay trào ra, nhuộm đỏ bộ quân phục đến mức không còn nhận ra màu sắc ban đầu. Anh cúi đầu, không thấy rõ mặt, chỉ thấy đường nét nghiêng lạnh lùng cứng rắn, cằm lún phún râu xanh.

Cáng được đẩy vào phòng cấp cứu, anh bị chặn lại bên ngoài.

Tôi đi tới, hỏi: “Người nhà?”

Anh ngẩng đầu lên.

Đó là lần đầu tiên tôi nhìn rõ mặt anh. Tầm 27 - 28 tuổi, mắt rất đen, rất sáng, bên trong đầy tơ máu. Môi khô nứt, rách một đường nhỏ.

Anh nhìn tôi, nói: “Đồng đội.”

Chỉ 2 chữ, giọng khàn đặc, như đã gọi quá nhiều lần đến khàn cả cổ.

Tôi gật đầu, quay người vào phòng cấp cứu.

Khi tôi ra ngoài lần nữa, anh vẫn đứng đó. Lưng dựa vào tường, không nhúc nhích, vẫn tư thế cũ, giống như từ lúc tôi vào đến lúc ra, anh chưa từng động đậy.

Đèn hành lang chiếu xuống, bóng của anh kéo dài trên mặt đất, bất động.

Tôi liếc anh một cái, không nói gì, tiếp tục viết bệnh án.

Viết được một lúc, khóe mắt thoáng thấy anh cử động. Anh đi tới trước quầy, đứng đó, cũng không nói lời nào.

Tôi ngẩng đầu.

“Bác sĩ,” anh nói, “cậu ấy… còn sống được không?”

Tôi nhìn anh. Tơ máu trong mắt anh dường như nhiều hơn, vành mắt hơi đỏ, nhưng vẫn cố nhịn. Anh siết chặt nắm tay, siết đến mức khớp tay trắng bệch.

“Không biết,” tôi nói, “đang cấp cứu.”

Anh gật đầu, lại lùi về, dựa vào tường đứng đó.

Đêm ấy tôi bận rộn ở khoa cấp cứu đến 3 giờ sáng. Anh cũng đứng đến 3 giờ sáng.

Giữa chừng tôi đi xem tình hình phòng cấp cứu vài lần, mỗi lần đi ngang qua anh, anh đều nhìn tôi bằng ánh mắt đó, muốn hỏi, nhưng lại không dám hỏi.

Sau đó, lúc tôi đi ngang qua, phát hiện anh dựa tường ngủ rồi.

Ngủ trong tư thế đứng. Đầu cúi xuống, cằm gần chạm ngực, hơi thở rất nhẹ. Bộ quân phục của anh dính đầy máu đã khô, đỏ sẫm từng mảng. Tay anh vẫn siết chặt, không hề thả lỏng.

Tôi không đánh thức anh.

4 giờ rưỡi sáng, cửa phòng cấp cứu mở ra. Bác sĩ chính bước ra, tháo khẩu trang, nói người bị thương đã qua cơn nguy hiểm.

Tôi vừa định đi báo cho anh, quay đầu lại, anh đã không còn ở đó nữa.

Sau đó tôi nhìn thấy anh ở ngoài cửa, đang đi ra. Vẫn bộ quân phục ấy, máu đã khô, dưới ánh đèn đường chuyển thành màu nâu sẫm. Bóng lưng anh kéo dài dưới ánh đèn, lưng thẳng tắp, từng bước vững vàng.

“Này!” tôi gọi.

Anh dừng lại, quay đầu.

“Anh ấy không sao rồi,” tôi nói.

Anh hơi sửng sốt, rồi cười.

Nụ cười rất nhẹ, khóe môi nhếch lên một chút rồi nhanh chóng thu lại. Nhưng khi cười, mắt anh cong cong, hoàn toàn khác với dáng vẻ đầy máu ban nãy. Ánh đèn đường chiếu lên mặt anh, trong mắt có ánh sáng.

“Cảm ơn.” anh nói.

Sau đó anh đi mất.

Tôi đứng ở cửa, nhìn bóng lưng anh biến mất trong màn đêm. Con đường lúc 4 giờ rưỡi sáng vắng tanh, chỉ có đèn đường sáng, ánh vàng cam kéo cái bóng của anh đi thật xa.

Đó là lần đầu tiên tôi gặp anh. Tôi đã nghĩ sẽ không có lần thứ 2.

Kết quả một tháng sau, anh lại đến.

Hôm đó tôi trực ca ngày, 6 giờ chiều tan làm. Thay đồ xong bước ra, liền thấy anh đứng ở cửa khoa cấp cứu.

Bộ quân phục rằn ri sạch sẽ gọn gàng, mới giặt, còn nguyên nếp gấp. Trong tay xách một túi quýt. Quýt rất tươi, còn nguyên lá xanh mướt.

Tôi đi tới, hỏi: “Anh tìm ai?”

Anh nhìn tôi: “Tìm cô.”

Tôi ngẩn ra, không nhớ anh là ai.

“Tháng trước,” anh nói, “cô cứu đồng đội tôi.”

Tôi nhớ ra. Là người đêm đó, người dựa tường ngủ đứng.

“Sao anh lại đến đây?” tôi hỏi, “Anh ấy xuất viện rồi à?”

“Xuất viện rồi,” anh nói, “Tôi đến cảm ơn cô.”

Anh đưa túi quýt cho tôi.

Tôi cúi đầu nhìn, quýt rất tươi, còn cả lá.

“Không cần,” tôi nói.

Anh vẫn giơ túi quýt, không nhúc nhích.

Tôi nhìn anh, anh cũng nhìn tôi. Mắt anh rất đen, sáng rỡ, trong veo, không né tránh. Anh cứ thế giơ túi quýt, đợi tôi nhận.

“Cô cầm đi,” anh nói, “ngọt lắm.”

Không hiểu sao, tôi đưa tay nhận lấy.

Sau này anh nói, hôm đó về rồi, anh luôn muốn tìm cơ hội đến cảm ơn tôi. Anh hỏi thăm rất lâu mới biết tôi làm việc ở khoa nào. Đồng đội anh nói tôi cứu cậu ấy, nên anh muốn tự mình đến cảm ơn tôi.

“Chỉ để đưa quýt thôi à?” tôi hỏi.

“Ừ.” anh đáp.

“Quýt thì đâu mà chẳng mua được?”

Anh không nói gì nữa. Mặt hơi đỏ, vành tai cũng đỏ.

Chúng tôi bắt đầu quen biết nhau như thế.

Về sau, mỗi tháng anh đều đến một hai lần.

Lần nào cũng là bộ quân phục được giặt sạch sẽ. Lần nào cũng đứng ở cửa khoa cấp cứu chờ. Khi thì mang quýt, khi thì táo, khi thì một thùng sữa. Đặt đồ xuống, đứng một lúc, hỏi han vài câu rồi đi.

Anh nói không nhiều, hỏi tới hỏi lui cũng chỉ mấy câu: bận không? mệt không? ăn chưa?

Tôi trả lời, anh gật gật đầu, nói vậy là tốt rồi.

Có lần tôi hỏi: “Sao anh đến hoài vậy?”

Anh nghĩ ngợi, đáp: “Tiện đường.”

“Đơn vị anh ở ngoại ô, tiện đường kiểu gì?”

Anh không nói gì, mặt lại đỏ.

Điều dưỡng trưởng trêu tôi, nói: “Tiểu Lâm à, anh lính kia thích em rồi đấy.”

Tôi nói, “Người ta đến cảm ơn ơn cứu mạng thôi.”

Điều dưỡng trưởng cười: “Ơn cứu mạng, cảm ơn một lần là đủ rồi, đến nhiều vậy làm gì?”

Tôi không trả lời được.

Mùa đông năm đó, lần đầu tiên anh mời tôi ăn cơm.

Hôm đó tôi trực ca ngày, tan làm đã hơn 8 giờ tối. Trời tối từ lâu, lạnh cắt da, hơi thở phả ra trắng xóa, có thể kết thành sương.

Tôi thay đồ xong bước ra, thấy anh đứng ở cửa khoa cấp cứu, vẫn vị trí cũ.

Anh mặc đồ thường ngày, bên ngoài khoác áo phao đen, tay đút túi, rụt cổ. Chóp mũi bị lạnh đỏ bừng, tai cũng đỏ, đứng đó giậm chân liên tục.

“Sao anh không vào trong chờ?” tôi hỏi, “Bên ngoài lạnh thế này.”

“Không sao,” anh nói, “Làm lính, không sợ lạnh.”

Tôi nhìn anh, mũi anh đỏ hơn, hơi thở hóa thành làn sương trắng rồi tan nhanh.

“Đi. Đi ăn cơm.”

Anh ngẩn ra: “Em mời tôi à?”

“Không phải anh mời tôi sao?”

Anh cười. Mắt cong cong, giống hệt đêm hôm đó.

Hôm ấy chúng tôi ăn lẩu. Trong quán ấm áp, hơi nóng bốc lên nghi ngút, nồi nước sôi ùng ục.

Anh ngồi đối diện tôi, không ăn nhiều, chỉ nhìn tôi ăn. Tôi gắp một miếng, anh nhìn. Tôi ăn một miếng, anh cười.

Tôi hỏi: “Sao anh không ăn?”

Anh nói: “Ăn rồi, đồ ăn trong đơn vị rất ngon.”

Tôi nói: “Vậy anh còn đói không?”

“Không đói.”

Rồi tiếp tục nhìn tôi ăn.

Đến khi tôi đặt đũa xuống, nhìn anh.

“Chu Mục Dã,” tôi gọi tên anh.

Anh khựng lại: “Hửm?”

“Rốt cuộc anh muốn làm gì?”

Anh nhìn tôi, không nói.

“Mỗi tháng anh đều đến, mang quýt mang táo, đứng chờ tôi tan làm,” tôi nói, “rốt cuộc anh muốn làm gì?”

Anh nhìn tôi, rất lâu.

Nồi lẩu vẫn sôi ùng ục, hơi nóng phủ lên mặt anh, chiếu vào đôi mắt sáng ngời của anh.

“Tôi muốn gặp em nhiều hơn,” anh nói.

Chỉ một câu như vậy.

Tôi sững người, rất lâu không nói gì.

Sau đó anh nói, lần đầu gặp tôi, tôi mặc áo blouse trắng, đứng trước cửa phòng cấp cứu, tay đầy máu, nhưng mắt rất sáng. Anh nói khoảnh khắc đó, anh đã nhớ tôi rồi.

“Vậy sao anh không nói?” tôi hỏi.

“Tôi không biết nói thế nào,” anh nói, “chưa từng nói những lời như vậy.”

Tôi nhìn vào mắt anh, sáng trong, không né tránh.

“Vậy giờ anh nói rồi đấy.” tôi nói.

“Ừ.” Anh gật đầu.

“Rồi sao nữa?”

Anh lại khựng lại.

Tôi đứng dậy: “Về thôi.”

Anh vội vàng đứng lên, đi theo sau.

Đến cửa, tôi dừng lại, quay đầu nhìn anh. “Chu Mục Dã.”

“Hử?”

“Lần sau đến,” tôi nói, “đừng mang quýt nữa.”

Anh đứng đó nhìn tôi.

“Mang thứ tôi thích.”

Tôi rời đi.

Đêm đó về phòng, tôi nằm trên giường, tim đập rất nhanh. Tôi đưa tay chạm lên mặt, nóng ran.

Sau này anh nói, hôm đó về anh tìm hiểu rất lâu “con gái thích gì”, xem đến hoa cả mắt, xem mười mấy trang baidu, hỏi rất nhiều người, cuối cùng… vẫn mua quýt.

“Tại sao?” tôi hỏi.

“Tại quýt ngọt,” anh nói.