Năm năm trước, Khổng Mộng Khoa vừa thi xong khoa thi hương lần thứ hai.

Lần đầu trượt cử nhân, hắn không quá nản lòng. Thầy giáo trong huyện học đều bảo văn tài hắn rất tốt, lần này chắc chắn sẽ đỗ. Ngày yết bảng, hắn ngủ thẳng đến tận trưa. Người khác đều đã dậy sớm đi xem bảng, thư xá vắng lặng, chỉ còn lại một mình hắn. Hắn từ tốn buộc tóc, khoác áo ngoài.

Bỗng một giọng nói vang lên bên cửa sổ: “Mộng Khoa! Mộng Khoa!”

Không có thẻ bài của huyện học, người ngoài không thể vào trong. Nhưng Nghiêm Tú xưa nay khinh công cao cường, những bức tường tầm thường không cản được y.

Khổng Mộng Khoa đẩy cửa sổ ra, liền thấy Nghiêm Tú thản nhiên vắt chân qua bệ cửa, lộn người vào phòng, cau mày hỏi: “Sao ngươi không ra trường thi? Ta tìm ngươi khắp nơi mà không thấy.”

Nghiêm Tú chắc hẳn vừa từ nha môn chạy ra, trên người vẫn còn khoác bộ quan bào đỏ thẫm, eo thắt đai xanh, trông đầy vẻ oai phong lẫm liệt.

Khổng Mộng Khoa nhìn y, trong lòng bất giác sinh ra chút ấm áp, liền kéo y ngồi xuống giường, rót cho một bát nước. Nghiêm Tú không vội uống, chỉ lẳng lặng nâng bát nước trong tay, đôi mắt lại chăm chăm dõi theo Khổng Mộng Khoa. Một lúc sau, y mới cất giọng: “Ngươi đã đi xem bảng chưa?”

“Chưa.” Khổng Mộng Khoa thản nhiên đáp. “Ta định đợi ít người rồi mới đi. Huynh từ đó tới đây, chắc cũng nhìn qua rồi? Ta xếp thứ mấy?”

Vừa hỏi, hắn vừa cười, ánh mắt sáng rực nhìn thẳng vào mặt Nghiêm Tú, như thể muốn từ đó đọc ra kết quả. Nghiêm Tú ấp úng: “Ngươi… ngươi…”

Khoảnh khắc ấy, Khổng Mộng Khoa lập tức hiểu ra. Hắn thoáng sững lại, hai tay run rẩy, tựa hồ có một trận gió lạnh lùa vào tim, cắt nó ra thành từng mảnh nhỏ.

“A Tú ca… Lại không có ta, đúng không?”

Nghiêm Tú nhất thời hoảng loạn, vội vàng trấn an: “Ngươi đừng khóc!”

Khổng Mộng Khoa cúi đầu, giọng điệu bình thản đến đáng sợ: “Ta đã khóc đâu.”

Nghiêm Tú lo lắng nói: “Ta đi quanh quẩn ở công viện tìm không thấy ngươi, chỉ sợ ngươi trốn trong phòng khóc rồi.”

Khổng Mộng Khoa cúi đầu không nói gì. Nghiêm Tú vội ném bát nước qua một bên, đứng dậy kéo hắn: “Đi thôi, ta dẫn ngươi đi chơi.”

Khổng Mộng Khoa nói: “Ta phải đọc sách.”

Nghiêm Tú đưa tay kéo hắn, nhưng hắn vẫn đứng yên bất động.

Nghiêm Tú thở dài: “Xem sách gì chứ! Ta nghe nói các ngươi đọc sách giỏi đến mức có thể đọc ngược cả Tứ Thư Ngũ Kinh, vậy thì có ích gì? Chẳng phải học đến mức thành thư ngốc rồi sao?”

Khổng Mộng Khoa cười nhạt, nói: “Ta có thể đọc ngược đấy, huynh có muốn nghe không?”

Nghiêm Tú suýt nữa đưa tay bịt miệng hắn lại, cau mày: “Đừng đọc! A Tú ca vừa lĩnh bạc lương, dẫn ngươi đi ăn một bữa thỏa thích.”

Một số học sinh trong huyện có tiền đều thích đến “Túy Xuân Ý” uống rượu. Khổng Mộng Khoa khi đó chẳng có mấy tiền, đương nhiên chưa từng đến đó bao giờ. Nghiêm Tú kéo hắn vào một gian phòng riêng, tiểu nhị bước tới hỏi: “Khách quan muốn dùng món gì?”

Khổng Mộng Khoa vẫn rụt rè không dám nói. Nghiêm Tú đẩy hắn một cái, thấp giọng nói: “Hỏi ngươi ăn gì kìa. Ngươi không nói, người ta còn tưởng ta là kẻ không có tiền.”

Khổng Mộng Khoa đành phải hỏi: “Ở đây có những món gì?”

Tiểu nhị nhanh nhẹn đọc một loạt tên món ăn, toàn là sơn hào hải vị, không giống thứ mà Nghiêm Tú có thể tùy tiện gọi. Khổng Mộng Khoa không tiện làm mất mặt y, bèn dựa vào ghế, khoanh tay nói: “Không có món nào thanh đạm sao?”

Tiểu nhị nói: “Có rau theo mùa, có cá tươi, khách quan muốn dùng gì?”

Khổng Mộng Khoa nói: “Ta không cần nhiều, lấy một bát mì sợi với dưa muối, không cho mỡ lợn. Thêm một đĩa tùng tử xào rau.”

Nói xong, hắn lén nhìn Nghiêm Tú một cái. Nghiêm Tú suốt ngày bôn ba, làm sao có thể cùng hắn ăn những món thanh đạm thế này, bèn nói thêm: “Thêm một cân chân giò kho tương, hầm thật nhừ, phải mềm đến mức róc xương.”

Tiểu nhị lui xuống truyền món, trong phòng riêng chỉ còn lại hai người họ. Nghiêm Tú kinh ngạc nói: “Ngươi lại nói nghe có vẻ rất sành sỏi đấy, trông thật oai phong.”

Khổng Mộng Khoa cười đáp: “Đọc trong sách cả.”

Nghiêm Tú nheo mắt: “Thật không? Có lúc trên có quan lớn đến, khi uống rượu cũng bày ra phong thái thanh tao, gọi mấy món như vậy.”

Đầu bếp của “Túy Xuân Ý” quả thực không tầm thường.

Mì dưa cải không cho thêm mỡ lợn, thay vào đó dùng nước hầm xương đậm đà nấu mì, rồi trụng qua nước lạnh, cuối cùng cho vào nước lèo gà trong vắt. Trên bát mì rải thêm vài sợi măng và trứng xé nhỏ, chỉ một ngụm cũng đủ khiến người ta xuýt xoa vì vị tươi ngon. Hai người chia nhau ăn sạch mì và rau, đến khi tính tiền, dù Khổng Mộng Khoa đã gọi toàn món thanh đạm, cuối cùng cũng tốn mất một lạng bạc.

Hắn xót ruột không thôi, nhưng Nghiêm Tú chỉ cười: “Có gì đáng lo. Sau này ngươi đỗ cử nhân, dự yến tiệc Lộc Minh, còn ăn những món đắt hơn thế này nhiều.”

Nhắc đến chuyện đó, Khổng Mộng Khoa lại có vẻ buồn. Nghiêm Tú vỗ tay nói: “Không nói nữa. Ngươi không muốn về huyện học, ta cũng không muốn về nha môn. Đi, ta đưa ngươi chèo thuyền.”

Từ “Túy Xuân Ý” đến Tây Hồ, phải đi ngang qua công viện. Từ xa, Khổng Mộng Khoa đã thấy nơi đó tấp nập người, chẳng biết nhà nào có sĩ tử đỗ đạt, bèn mời cả một đội đánh trống khua chiêng rộn ràng.

Lũ trẻ con học trò lăn lộn trên đất hưởng chút hỷ khí, khung cảnh tưng bừng náo nhiệt. Nghiêm Tú hừ lạnh một tiếng, khinh thường nói: “Có gì đáng xem. Đợi ngươi đỗ, ta sẽ mời gánh hát về diễn tuồng.”

Khổng Mộng Khoa bật cười: “Diễn gì? ‘Kỳ Thính Hồng Trạng Nguyên Ký’ à?”

Nghiêm Tú đáp: “Cái đó xưa rồi, phải diễn vở thời thượng, ‘Thương Lỗ Tam Nguyên Ký’ mới đúng.”

Khổng Mộng Khoa cười lắc đầu: “Thi cử nhân thôi mà cũng rớt hai lần. Lại đi hát ‘Liên trúng tam nguyên’, chẳng phải khiến người ta cười nhạo sao?”

Đến bờ hồ, lá sen đã úa tàn cả. Nước hồ trong veo như gương, những chiếc lá vàng úa, xám tro rủ xuống, lặng lẽ nổi trên mặt nước. Nghiêm Tú luyến tiếc nói: “Mùa hè hoa nở mà đến, cảnh sắc mới đẹp làm sao.”

Nhưng Khổng Mộng Khoa lại bảo: “A Tú ca, huynh không biết đâu, những người vẽ tranh làm thơ lại thích nhất là cảnh tàn sen.”

Nghiêm Tú lấy làm lạ: “Tàn sen thì có gì đẹp mà vẽ? Hoa nở rực rỡ chẳng phải tốt hơn sao?”

Khổng Mộng Khoa nói: “Tất nhiên là không giống nhau. Hoa nở rộ chỉ là phù hoa, xa hoa. Chỉ khi tàn úa mới thực sự thanh cao. Những vẻ đẹp khác không có được sự ‘thanh’ hiếm có này.”

Nghiêm Tú lắc đầu: “Cái gì mà thanh với chẳng thanh, hoa nở đẹp, chẳng phải cứ thế mà đẹp sao? Đến khi tàn, đó là thuận theo tiết trời, vốn chẳng có thứ gì đẹp mãi mãi cả.”

Khổng Mộng Khoa khẽ cười: “A Tú ca nói cũng có lý, nhưng đó lại là một đạo lý khác rồi.”

Nghiêm Tú nghe mà chẳng hiểu, nhưng thấy Khổng Mộng Khoa khen mình thì lại vui vẻ. Hai người tìm một nhà chài, mượn một chiếc thuyền nhỏ. Khổng Mộng Khoa ngồi ở đuôi thuyền, Nghiêm Tú đứng ở mũi, đẩy mạnh cây sào trúc, con thuyền lướt đi như cánh chim, trôi dần vào giữa hồ.

Trời dần tối, ánh sóng tắt lịm, mây trôi nhập với sương giăng như vỏ trai khép lại, mưa bụi rủ xuống như tấm rèm mờ, phủ lấy cả hai người. Hồ rộng mênh mông, không biết đâu là bờ bến; bầu trời cao sâu thẳm, chẳng rõ đâu là tận cùng. Trong màn sương nước mịt mù, chiếc thuyền nhỏ trở thành trung tâm của cả thiên địa.

Bốn bề vắng lặng, Khổng Mộng Khoa không nhịn được, muốn nghiêng người về phía trước. Nghiêm Tú lập tức quát khẽ: “Đừng động, cẩn thận lật thuyền.”

Y đặt sào xuống, tự mình bước đến giữa thuyền, hỏi: “Làm gì vậy?”

Khổng Mộng Khoa cũng xê dịch theo, chạm môi y một cái, cười ranh mãnh: “A Tú ca, huynh thật tốt.”

Cả ngày nay, Nghiêm Tú sợ hắn buồn, chỉ dám lặng lẽ ở bên mà không dám đến gần. Khổng Mộng Khoa chủ động hôn y, Nghiêm Tú lập tức đơ người, mặt đỏ bừng. Khổng Mộng Khoa kéo y lại, nói: “A Tú ca, huynh mau ngồi xuống đi. Đứng cao như vậy, thuyền lật bây giờ.”

Nghiêm Tú luống cuống: “Ờ… Ờ…”

Ngơ ngác ngồi xuống, vẫn chưa hoàn hồn. Khổng Mộng Khoa nhìn mà càng thích, dựa vào lòng y, thì thầm: “Huynh sợ gì chứ? Ta có buồn thì cũng chỉ buồn một lúc thôi. Quân tử biết an bần, kẻ đạt đạo hiểu mệnh trời. Cùng lắm thì thi lại lần nữa. Văn chương của ta đã đọc cho các thầy nghe, ai cũng nói viết rất hay. Lần này không đỗ, lần sau chắc chắn sẽ đỗ.”

Nghiêm Tú vịn vào mạn thuyền, bật cười: “Ngươi lại quay sang an ủi ta à? Các tiên sinh khen hay, nhưng khảo quan lại không chọn, chẳng phải là khảo quan không biết nhìn hàng sao?”

Khổng Mộng Khoa vội đưa tay bịt miệng y, nói: “Khảo quan đều là bậc tài giỏi, nói như vậy cẩn thận có kẻ hãm hại ngươi đó.”

Hắn vừa nói vừa đùa nghịch với Nghiêm Tú, tay bất chợt chạm vào thứ gì đó tròn tròn, tò mò hỏi: “Cái gì đây?”

Nghiêm Tú thò tay vào ngực áo, lấy ra một vật được gói trong lá sen, đáp: “Sáng nay mua cho ngươi đấy, suýt thì quên mất.”

Hóa ra là một miếng củ sen ngào đường. Sợ hắn buồn, trên đường đến đây, Nghiêm Tú đã mua một miếng để dỗ dành. Khổng Mộng Khoa bẻ củ sen ra, chia từng khoanh nhỏ, hai người mỗi người một miếng.

Trời lúc này đã tối hẳn, sương đêm thấm ướt ván thuyền. Hắn thò tay xuống hồ rửa, chợt nói: “A Tú ca, ta bỗng nhớ lần trước chèo thuyền, ta vẫn còn là một đồng sinh, ngay cả huyện thí cũng chưa từng trải qua.”

Nghiêm Tú chống tay lên thành thuyền, cũng vươn tay chạm vào làn nước lạnh, hỏi: “Sau đó thì sao?”

Khổng Mộng Khoa nhớ lại: “Lúc đó, tiên sinh thấy chúng ta lo lắng, bèn ra vế đối, vế đối là: Lục thủy hành chu ưu huyện thí.” Nghiêm Tú nói: “Khoan đã, vế này ta đối được.”

Khổng Mộng Khoa rất tò mò: “Huynh cũng biết đối câu đối sao?” Nghiêm Tú đắc ý nói: “Trước kia xem sách luận sách lược, thấy qua rồi. Bằng trắc bằng trắc, chữ nghĩa đối nhau là được chứ gì.” Khổng Mộng Khoa cười nói: “Huynh thử đối một vế xem nào?”

Nghiêm Tú lau tay vào vạt áo quan, đối rằng: “Hoàng tuyền quá lộ hỉ tương phùng.”

Khổng Mộng Khoa bật cười, kêu lên: “Cái gì lung tung vậy.” Nhưng Nghiêm Tú lại đắc ý, nói: “Lục đối hoàng, ưu đối hỉ, đâu có lung tung.” Khổng Mộng Khoa nói: “Ta đối cho huynh một vế hay.”

Nghiêm Tú đợi mãi, Khổng Mộng Khoa vẫn im lặng. Nghiêm Tú cười nói: “Tiểu tú tài, bí rồi à?” Khổng Mộng Khoa vẫn không nói gì. Nghiêm Tú mò mẫm trong bóng tối, chạm vào người hắn, thấy hơi thở hắn dài và đều, hóa ra đã tựa vào mạn thuyền ngủ thiếp đi.

Lúc này Khổng Mộng Khoa nhắc lại chuyện cũ, Nghiêm Tú cụp mắt xuống, rất khó xử, nói: “Chuyện đó không liên quan đến ngươi, là lỗi của ta.”

Khổng Mộng Khoa thở dài, nói: “Rốt cuộc là vì sao? Ta đã muốn hỏi huynh từ lâu, còn chưa kịp hỏi thì huynh đã chết đuối rồi.”

Nghiêm Tú nói: “Chuyện đó còn có quan hệ gì, đã qua bao nhiêu năm rồi.”

Khổng Mộng Khoa nói với mặt hồ: “Chuyện chèo thuyền hôm đó, ta nhớ rõ mồn một, không quên một việc nào. Ta nghĩ tới nghĩ lui, vẫn không hiểu ra, ngủ cũng không yên.” Giọng điệu quyến luyến của hắn, giống như đang làm nũng với Nghiêm Tú vậy. Nghiêm Tú không khỏi mỉm cười, nói: “Vậy ta nói cho ngươi biết, ngươi đừng cười ta nhé. Hôm đó ta đưa ngươi về học đường, lúc ra ngoài gặp hai thư sinh, họ nói chuyện gièm pha về hai chúng ta.”

Khổng Mộng Khoa nói: “Có mấy người thích nói chuyện gièm pha, nhưng ta không để ý lắm.” Nghiêm Tú cười nói: “Họ nói… nói ngươi thi không đậu cử nhân, là vì hai chúng ta… lời lẽ rất khó nghe.”

Khổng Mộng Khoa cụp mắt xuống: “Huynh tin sao?” Nghiêm Tú tránh không trả lời, hỏi ngược lại: “Người đọc sách các ngươi, chẳng phải coi trọng thanh cao nhất sao?”

Khổng Mộng Khoa á khẩu, thầm nghĩ: “Nếu chỉ vì chuyện đó, ta thật là một trò cười.”

Nghiêm Tú thấy vẻ mặt u sầu của hắn, liền cười nói: “Đương nhiên là ta không tin. Ta đã đánh cho bọn chúng một trận, kết quả bọn chúng kéo nhau đi kiện, khiến ta về nhà bị ăn đòn. Là vì chuyện đó.” Khổng Mộng Khoa càng không nói nên lời, Nghiêm Tú nói: “Tiểu tú tài, ngươi đừng có cười ta.”

Khổng Mộng Khoa kêu lên: “Ta cười không nổi.” Ngược lại là Nghiêm Tú, kẻ gây ra chuyện này, đôi mắt phượng khẽ nheo lại, lộ ra một nụ cười nhạt, nói: “Tiểu tú tài, xin lỗi ngươi.”

Khổng Mộng Khoa phẫn nộ nói: “Người đọc sách chúng ta còn biết: ‘Sơn vô lăng, giang thủy vi kiệt, đông lôi chấn chấn hạ vũ tuyết, nãi cảm dữ quân tuyệt!’ (Núi không còn đỉnh, sông cạn nước, mùa đông sấm rền, mùa hè tuyết rơi, mới dám tuyệt giao với chàng!)”

Nghiêm Tú cười nói: “Ta có đọc sách đâu.”

Khổng Mộng Khoa xìu giọng, nói: “Câu đó cũng không phải là người đọc sách viết.” Hắn đưa tay muốn nắm lấy Nghiêm Tú, Nghiêm Tú lùi lại một bước, tránh né, nhanh chóng nói: “Tiểu tú tài, người quỷ khác đường.”

Con ngựa đen Phi Tiết đã chở hắn một đoạn đường, lúc này thò đầu ngựa đến, hơi thở lạnh lẽo phả vào mu bàn tay hắn. Nghiêm Tú giật cương, kéo đầu ngựa ra, quát: “Dạ Phi Tiết, đi.” Khổng Mộng Khoa vẫn muốn giữ y lại, đuổi theo mấy bước, nói: “Nghiêm Tú!”

Nghiêm Tú phi thân lên lưng Phi Tiết, ngồi cao trên lưng ngựa, lớn tiếng nói: “Tiểu tú tài, sống tốt hết kiếp này, kiếp sau gặp lại nhé!”